Sac Kalıpta Kesme Kuvveti Nasıl Hesaplanır?
Kesme Kuvveti
Kesme kuvveti, bir sac malzemenin, iki kesici kenar (zımba ve matris) arasında makaslama etkisiyle ayrılabilmesi için gerekli olan mekanik kuvvettir. Bu kuvvet, malzemenin elastik ve plastik deformasyona uğrayarak kesilmesini sağlar.
Zımba, sac üzerine düşey yönde baskı uygularken, sac bu kuvvetle matrisin kesici kenarına doğru itilir. Bu işlem sırasında malzeme önce esner, sonra plastik olarak şekil değiştirir ve en sonunda çatlayarak kesilir. Tüm bu kesme süreci boyunca zımbanın uyguladığı maksimum kuvvete kesme kuvveti denir.
Kesme kuvvetinin hesaplanması
F= txLxT
F= Kesme Kuvveti (N)
t= Sac Kalınlığı (mm)
L= Kesme Çevresi (mm)
T= Malzemenin Kesme Mukavemeti ((N/ mm²)
- Uygulama
Sac kalınlığı: 1mm
Kesme çevresi: 224 mm
Kesme mukavemeti: DC01 (250 N/ mm²)
1 x 224 x 250 = 56,000 N/ mm²
- Uygulama
Sac kalınlığı: 1.5mm
Kesme çevresi: 860 mm
Kesme mukavemeti: ST37 (200 N/ mm²)
1.5 x 860 x 200 = 258,000 N/ mm²
Kesme Kuvvetinin Azaltma Yöntemleri
Yaptığımız hesaplamalar sonucunda elde ettiğimiz kesme kuvvetini karşılayacak tonda bir prese sahip olmayabiliriz. Ayrıca yüksek kesme kuvveti; kalıbın ve presin zorlanmasına, gürültülü çalışmasına ve kalıp ömrünün kısalmasına yol açar. Bu tür olumsuzlukları önlemek için kesme kuvvetini düşürmek gerekir.
Kesme Ağızlarına Açı Verme (Eğim / Açılandırma)
Kesme ağızlarına açı vererek zımbanın veya matrisin malzemeye aynı anda değil, kademeli olarak girmesi sağlanır. Bu işlem hem zımbaya hem de dişi plakaya uygulanabilir. Açılandırmanın kime verileceği, elde edilmek istenen parçaya göre belirlenir:
- Eğer içten çıkan parça (ürün) kullanılacaksa: Açılandırma dişi plakaya (matrise) verilir. Böylece çıkan ürünün düzgün kalması sağlanır.
- Eğer delik açma işlemi yapılıyorsa (delik kalacak, çıkan parça hurda olacaksa): Açılandırma zımbaya verilir.
